Gdzie „Wesele” jest na maturze
- Matura ustna: 5 zadań jawnych, numery 42-46.
- Test historycznoliteracki: Młoda Polska należy do grupy epok od Młodej Polski do literatury po 1989 r., za którą w arkuszu jest najwyżej 8 punktów.
- Wypracowanie: jako lektura obowiązkowa, jeśli dramat jest na liście podanej przy tematach.
Zadania maturalne z „Wesela” w informatorze CKE
- Zestawienie fragmentu, w którym przychodzi Chochoł, z obrazem Wyspiańskiego przedstawiającym chochoły (0-1 pkt). Uzasadnienie musi odnosić się do obu dzieł.
- Wyjaśnienie symbolicznego znaczenia Chochoła w kontekście całego dramatu (0-1 pkt), na przykład: bezwład i marazm społeczeństwa, niepowodzenie zrywu.
- Interpretacja plakatu teatralnego Jana Młodożeńca z uwzględnieniem dwóch elementów graficznych (0-2 pkt). Każdy trafnie odczytany element to punkt, a koło na plakacie przypomina chocholi taniec.
Wniosek: trzeba umieć nazwać symbol i powiązać go z przesłaniem całego utworu, a nie tylko pamiętać fabułę.
Symbole
| Symbol | Znaczenie |
|---|---|
| Chochoł | krzak róży owinięty słomą: uśpienie narodu, ale pod słomą żyje róża, więc też nadzieja |
| Złoty róg | dar Wernyhory, szansa na wspólny zryw |
| Czapka z pawich piór | próżność: Jasiek schyla się po nią i gubi róg |
| Sznur | to, co zostaje ze zmarnowanej szansy |
| Złota podkowa | szczęście, które Gospodyni chowa do skrzyni |
| Chocholi taniec | społeczeństwo w letargu, niezdolne do czynu |
Zjawy z aktu II wydobywają ukryte myśli i lęki postaci: Marysia widzi Widmo, Dziennikarz Stańczyka, Poeta Rycerza Czarnego, Pan Młody Hetmana, Dziad Upiora (Jakuba Szelę), a Gospodarz Wernyhorę.
Pytania jawne w skrócie
- 42. Co utrudnia porozumienie między grupami społecznymi? Rozmowy z aktu I: Czepiec i Dziennikarz, Radczyni i Klimina, powierzchowna chłopomania.
- 43. Chłopi i inteligencja a niepodległość. Chłopi z kosami są gotowi, Gospodarz oddaje róg Jaśkowi i zasypia.
- 44. Sen o Polsce czy sąd nad Polską? Zjawy jako rozrachunek z Targowicą, rabacją i wadami weselników.
- 45. Symboliczne znaczenie widm i zjaw. Każda zjawa odpowiada sumieniu albo marzeniu swojej postaci.
- 46. Motyw tańca. Wesele jako obraz społeczeństwa, chocholi taniec jako letarg.
Pełne brzmienie zagadnień jest w haśle Pytania jawne 2027.
Kontekst
Dramat wyrasta z wesela poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną (20 listopada 1900 r., Bronowice pod Krakowem). Prapremiera odbyła się 16 marca 1901 r. w Krakowie. Wyspiański nawiązuje do dramatu romantycznego, ale pokazuje zryw, który się nie udaje, dlatego „Wesele” dobrze zestawia się z „Dziadami” cz. III.
Źródło: informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego (lista lektur, budowa testu historycznoliterackiego, przykładowe zadania 32 i 33) i komunikat CKE z listą zadań jawnych na lata 2026-2028. Informator o egzaminie z polskiego (CKE, PDF, nowa karta)
