Gdzie „Dziady” cz. III są na maturze
- Matura ustna: zadania jawne o numerach 21-29. Zagadnienie omawia się na podstawie lektury i wybranego kontekstu.
- Test historycznoliteracki: romantyzm należy do grupy epok od starożytności do pozytywizmu, za którą w arkuszu jest najwyżej 7 punktów. W informatorze CKE jest zadanie, w którym trzeba porównać postawę Konrada wobec Boga z postawą podmiotu lirycznego innego wiersza Mickiewicza. Punkty daje rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odnoszącym się do postawy i do obu fragmentów, samo streszczenie nie wystarcza.
- Wypracowanie: dramat może być lekturą obowiązkową w wypracowaniu, jeśli jest na liście podanej przy tematach.
Pytania jawne i sceny, które się do nich przydają
| Nr | Zagadnienie | Na czym oprzeć odpowiedź |
|---|---|---|
| 21 | Losy młodzieży polskiej pod zaborami | scena I (opowieść Sobolewskiego o kibitkach), historia Cichowskiego, los syna Rollisonowej |
| 22 | Mesjanizm jako romantyczna idea poświęcenia | Widzenie księdza Piotra, przypowieść Żegoty o zbożu |
| 23 | Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborcy | Salon warszawski, bal u Senatora, więźniowie |
| 24 | Różne postawy człowieka wobec Boga | bunt Konrada, pokora księdza Piotra, modlitwa Ewy |
| 25 | Jakie prawdy o człowieku ujawniają jego sny albo widzenia? | Sen Senatora, Widzenie księdza Piotra, sen Ewy |
| 26 | W jakim celu twórca nawiązuje do motywów biblijnych? | Polska jako Chrystus (Herod, Piłat, krzyż), Rollisonowa jak Matka Boska Bolesna |
| 27 | Walka dobra ze złem o duszę ludzką | Prolog, duchy po Wielkiej Improwizacji, egzorcyzm |
| 28 | Czym dla człowieka może być wolność? | więzienie i zsyłki, Konrad żądający władzy dla dobra narodu, Ustęp |
| 29 | Motyw samotności | Konrad w celi i w Wielkiej Improwizacji |
Najważniejsze sceny w skrócie
- Prolog: więzień pisze na ścianie, że Gustaw umarł, a narodził się Konrad. Kochanek z IV części staje się bojownikiem o ojczyznę.
- Wielka Improwizacja (scena II): Konrad żąda od Boga „rządu dusz” i zarzuca Mu, że nie jest miłością. To bunt prometejski, ale też pycha.
- Egzorcyzm i Widzenie (sceny III i V): pokorny ksiądz Piotr ratuje Konrada, a potem widzi Polskę jako Chrystusa narodów.
- Salon warszawski (scena VII): obojętna elita kontra patriotyczna młodzież.
- Pan Senator (scena VIII): okrucieństwo Nowosilcowa, rozpacz niewidomej Rollisonowej, śmierć doktora Bécu od pioruna.
Kontekst do zapamiętania
Mickiewicz napisał dramat w Dreźnie w 1832 r., po upadku powstania listopadowego. Wraca w nim do procesu filomatów i filaretów w Wilnie (1823-1824), w którym sam był sądzony. To dramat romantyczny: luźna kompozycja, realizm połączony z fantastyką i mieszanie rodzajów literackich.
Wszystkie zagadnienia z listy CKE są w haśle Pytania jawne 2027, a przebieg egzaminu w haśle Matura ustna z polskiego. Dobrą parą do porównań jest „Wesele”.
Źródło: informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego (lista lektur, budowa testu historycznoliterackiego, przykładowe zadania) i komunikat CKE z listą zadań jawnych na lata 2026-2028. Informator o egzaminie z polskiego (CKE, PDF, nowa karta) Lista zadań jawnych na 2027 rok (CKE, nowa karta)
