Obliczenia na maturze z chemii: metoda, jednostki, zaokrąglenia

Jak się ocenia zadanie za 2 punkty

• 2 pkt: poprawna metoda, poprawne obliczenia i wynik.
• 1 pkt: poprawna metoda, ale błąd rachunkowy albo wynik ze złą jednostką lub złą dokładnością.
• 0 pkt: zła metoda albo brak rozwiązania.

Metoda to tok rozumowania, który wiąże dane z szukaną. Bez niej rachunki i wynik się nie liczą, nawet gdy wynik jest dobry.

Zasady, o których łatwo zapomnieć

• Dane i zależności muszą być widoczne. Wynik końcowy trzeba wyraźnie zaznaczyć, na przykład zdaniem z odpowiedzią albo podkreśleniem.
• Wynik bez jednostki albo ze złym jej zapisem jest traktowany jako błędny. Jeśli polecenie nie podaje jednostki, stosuje się jednostki SI albo zwyczajowe: stężenie molowe w mol · dm⁻³, masę molową w g · mol⁻¹.
• Trzy cyfry znaczące. Jeśli polecenie nie mówi inaczej, wynik końcowy podaje się z trzema cyframi znaczącymi, a wyników pośrednich nie zaokrągla się bardziej.
• Masa molowa. Błędna masa molowa to błąd metody, chyba że widać, jak ją liczono, i pomyłka jest tylko rachunkowa.
• Upraszczanie. Błąd, który upraszcza problem, daje 0 punktów.

Przykład

Ile gramów NaCl trzeba odważyć, aby przygotować 500 cm³ roztworu o stężeniu 0,150 mol · dm⁻³?

• V = 500 cm³ = 0,500 dm³
• n = c · V = 0,150 mol · dm⁻³ · 0,500 dm³ = 0,0750 mol
• M(NaCl) = 22,99 + 35,45 = 58,44 g · mol⁻¹ (masy z układu okresowego w tablicach)
• m = n · M = 0,0750 mol · 58,44 g · mol⁻¹ = 4,383 g

Odpowiedź: trzeba odważyć 4,38 g NaCl.

Czego uczy sprawozdanie z 2026 r.

Najtrudniejsze w arkuszu było wieloetapowe zadanie z elektrochemii i stechiometrii (12%). Wielu zdających użyło mas molowych zaokrąglonych do liczb całkowitych, choć polecenie wymagało dwóch miejsc po przecinku, albo odczytało wartość z wykresu, zamiast ją obliczyć. W zadaniu na pH roztworu soli (18%) częstym błędem była zła stała dysocjacji. CKE podkreśla, że błędy metody kosztowały więcej niż rachunkowe.

Ogólne zasady oceniania opisuje hasło Zasady oceniania CKE, a dane do obliczeń hasło Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne.

Źródło: informator CKE o egzaminie maturalnym z chemii (zasady oceniania zadań obliczeniowych i problemowych) i sprawozdanie CKE z matury z chemii 2026. Informator o egzaminie z chemii (CKE, PDF, nowa karta) Sprawozdanie z matury z chemii 2026 (CKE, PDF, nowa karta)